به علت اقامت در آمریکا، مطب دکتر نجفیان در تهران تعطیل است.

بیماری Zika زنگ خطر جدید

كاشت مو با استفاده از سلول هاي بنيادي

طب در سال های اخیر به فکر تعویض اعضای خراب شده بدن مانند کبد، قلب، ریه و مغز و یا سایر اعضای از دست رفته می باشد. اشکال این کار برداشتن عضو سالم بدن شخص دیگر یا شخص مبتلا به مرگ مغزی برای پیوند می باشد که همیشه با کمبود آن مواجه هستیم. لذا اگر بتوان سلول های زایگر را که می توانند هر بافتی را تولید نمایند شناسایی کرده و آنها را برای تولید اعضای از دست رفته به کار گیریم تحول شگرفی ایجاد خواهد شد. نام این سلول ها که می توانند هر بافتی را تولید نمایند سلول های بنیادی است.

منشاء سلولهای بنیادی یا از تخم (zygote) و یا از سلولهای جنینی (بلاستوسیت) و یا از سلول های زایگر شخص پس از تولد می باشد و بر حسب آن که آنها را در چه محیطی کشت و پرورش دهیم یا به چه بافتی تزریق کنیم سلول های خاصی را به وجود می آورد.

سلولهای بنیادی را به سه دسته تقسیم می کنند:

  • تاتی پتانسیل که منشاء جنینی دارند و به همه سلول ها تبدیل می شوند و آنها را باید از جنین یا بند ناف گرفت.
  • سلول های پلوری پتانسیل که به خیلی از سلول ها تبدیل می شوند و از جنین در مرحله ای که شامل هشت سلول است گرفته می شود.
  • سلول های مولتی پتانسیل که به انواع خاصی از سلول ها تبدیل می شوند. نمونه آنها سلول های مغز استخوان و سلول های بالژ فولیکول مو است که منشاء جنینی ندارند و در بدن هر شخص به فراوانی یافت می شوند. سلول های بالژ هم رو به بالا رفته و کراتینوسیت و ملانوسیت یعنی اپیدرم را می سازد و هم رو به پایین رفته و به کمک سلول های همبندی پیاز مو را می سازد. برحسب بعضی تجربیات سلول های بالژ شخصی غریبه بر روی شخص دیگر ریجکت نمی شود! امروزه سلول های بالژ را کشت داده و آن را زیستار می نامند. آرپی گرفت که براس سوخت به کار می رود از کشت پوست ختنه گاه به دست آمده و امروزه کاری متداول است.

استفاده از سلول هاي بنيادي يا زايگر و كشت و تكثير آن براي رفع طاسي هنوز در مراحل ابتدايي است و اگر در سال هاي آينده مثلاً 20سال ديگر كارايي و بي خطر بودن آن اثبات شود مشكل لاينحل طاسي را براي هميشه از پيش پاي بشر برميدارد. رشد مو به واسطه فعاليت سريع و تقسيم و تكثير سلول هاي زايگر موجود در پياز موست و همانطور كه فعاليت سلول هاي مغز استخوان براي بدن خون سازي مي كند و گلبول هاي قرمز و گلبول هاي سفيد و پلاكت مي سازد، سلول هاي زايگر پياز مو براي ما موي جديد ميسازد تا جاي موهاي فرسوده را كه هر روز تا 100 عدد آن بطور نامحسوس ميريزد پر كند. معلوم شده است پياز مو بعد از مغز استخوان كه بالاترين ميزان سلول جديد را مي سازد دومين بافت فعال از نظر تقسيم سلولي و ايجاد سلول هاي جديد است. پيوند مغز استخوان و كبد و كليه و قلب را همه شنيده ايم كه يك عضو از بدن شخص ديگر به بدن بيمار منتقل ميگردد ولي انتقال موي شخص ديگر به شخص طاس چون جنبه حياتي ندارد و براي حفظ آن بايد مادام العمر دارو هاي مخصوص كاهش دهنده ايمني مصرف كرد و فايده اش به ضررش نمي ارزد در هيچ كجا مورد استعمال ندارد و مسئله كاشت سلول هاي بنيادي يا چند سلول زايگر و توليد يك عضو مانند كليه ، كبد ، قلب و يا مو هم هنوز در هيچ جا به نتيجه مطلوب و مرحله عمل نرسيده است.

و اما اين كه گفتيم اين روش ها در حال حاضر مشكل طاسي را درمان نمي كند به اين جهت مي باشد كه مثلاً بعضي ساده لوحانه يك موي سر يا ريش يا بدن را با كشيدن كنده و آنرا در محيط هاي آزمايشگاهي مخصوص كشت داده اند به تصور آنكه چند سلول بنيادي يا زايگر با موي كشيده شده خارج شده و در محيط كشت هزاران موتوليد خواهد كرد. اين مسئله آنقدر ساده انگاري است كه مثلاً فكر كنيم يك دندان يا چند سلول آنرا در محيط كشت پرورش دهيم و از آن يك دست دندان حاصل شود. پر واضح است و همه مي دانيم كه اينها در حال حاضر خواب و خيالي بيش نيست.

بعد ها به فكر افتادند كه از يك مو قسمت مرده يا ساقه آنرا جدا كرده و قسمت زنده و زايگر آن موسوم به پياز مو را در آزمايشگاه كشت دهند كه آنهم پس از سعي وافر نتيجه اي نداد زيرا پياز مو تحت فرماندهي قسمتي بنام بالژكار مي كند و پياز بدون بالژ مثل اتومبيل بدون راننده است و بالاخره در حال حاضر چند سلول از پياز مو را گرفته و آنرا كشت ميدهند و پس از رشد و تكثير قسمتي از آنرا به داخل محل بدون مو(در حيوانات آزمايشگاه)تزريق و بقيه را براي آينده فريز مي نمايندكه هنوز معلوم نيست نتيجه اي عايد شود . در صورت نتيجه دادن ميزان دوام اين موها و خطر سرطان زايي در آن تا چه حد خواهد بود.

پس آنطور كه ملاحظه ميفرماييد مسائل علمي در اين رابطه بسيار پيچيده و در حال بررسي است ولي فعلاً دردي از كسي دوا نمي كند.

در گفتار بعدی قسمت ديگري از مقاله كلي كاشت مو را باز كرده و توضيح خواهيم داد كه عمل پيوند مو با استفاده از موهاي سالم پشت سر خود شخص و انتقال آن به قسمت هاي جلو سر كه دچار طاسي شده است در حال حاضر به خوبي مشكل طاسي را در اكثرموارد به نحو رضايت بخشي حل ميكند.